Online terapi, çoğumuzun alışık olduğu yüz yüze terapiye kıyasla daha yeni ve son yıllarda yaygınlaşan bir çalışma biçimi. Bu nedenle görüşmenin nasıl ilerlediği, gerçekten işe yarayıp yaramadığı ve ekrandan bir terapistle güven ilişkisi kurulup kurulamayacağı gibi soruların olması oldukça doğal.
Görüşmeler genellikle terapist ve danışanın belirlenen saatte güvenli bir video bağlantısında buluşmasıyla yapılır. Seans boyunca yaşanan güçlükler, duygular, ilişkiler ve terapiye gelme nedeni konuşulabilir. Yüz yüze terapide geçerli olan gizlilik, mesleki sınırlar ve düzenli görüşme çerçevesi online çalışmada da sürecin temelini oluşturur.
Online Terapist Kimdir?
Online terapist, psikolojik destek veya psikoterapi görüşmelerini internet üzerinden yürüten ruh sağlığı uzmanıdır. Görüşmeler çoğunlukla görüntülü yapılır. Uzaktan terapi, video terapi, teleterapi ve çevrimiçi psikolojik destek ifadeleri de bu çalışma biçimini anlatmak için kullanılabilir.
İnternette ruh sağlığı alanıyla ilgili farklı unvanlarla karşılaşılabilir. Bu unvanların anlamı, kişinin aldığı eğitime ve çalıştığı ülkedeki mesleki düzenlemelere göre değişebilir:
- Psikolog
- Uzman psikolog
- Klinik psikolog
- Psikoterapist
- Terapist
- Psikiyatrist
- Aile danışmanı
Bunların bazıları kişinin temel mesleğini, bazıları lisansüstü eğitimini veya çalışma biçimini ifade eder.
Bir uzman değerlendirilirken unvanıyla birlikte eğitim geçmişine, psikoterapi eğitimlerine, mesleki üyeliklerine ve hangi alanlarda çalıştığına da bakılabilir. Bu bilgiler, alınacak hizmetin kapsamını daha iyi anlamaya yardımcı olur.
Online Terapistle Çalışmak Ne Sağlar?
Online çalışan bir terapistle görüşmek, kişinin yaşadığı yerden bağımsız olarak ihtiyacına uygun bir uzmana ulaşmasını kolaylaştırır. Özellikle belirli bir konuda çalışan terapist arandığında, seçenekleri yalnızca aynı şehirde bulunan uzmanlarla sınırlandırmadan değerlendirmek mümkün olur.
Online terapistle çalışmanın günlük hayata yansıyan kolaylıkları arasında şunlar yer alır:
- Uzman seçeneği genişler: Yaşanılan bölgede bulunmayan bir uzmanla çalışma imkânı doğar.
- Seanslara ulaşım kolaylaşır: Görüşme için başka bir semte veya şehre gitmeye gerek kalmaz.
- Günlük programa daha rahat uyarlanabilir: Yolculuk ve bekleme süresi olmadığı için seans saatini planlamak kolaylaşabilir.
- Aynı terapistle devam edilebilir: Taşınma, seyahat veya iş düzenindeki değişiklikler sırasında görüşmeler sürdürülebilir.
- Belirli çalışma alanlarına ulaşılabilir: Kaygı, ilişkiler, travmatik yaşantılar veya yaşam değişiklikleri gibi belirli konularda deneyimli bir terapist bulunabilir.
- Tanıdık bir ortamda görüşülebilir: Bazı kişiler kendi evlerinde bulunduklarında konuşmaya daha rahat başlayabilir.
- Daha fazla mahremiyet hissi sunabilir: Bir kliniğe gitmek istemeyen kişiler görüşmeye kendileri için uygun bir yerden katılabilir.
Evden katılmak, seans için uygun bir alan hazırlamayı da gerektirir. Görüşme sırasında yalnız kalmak, kulaklık kullanmak ve aynı evi paylaşan kişilere seans saatini önceden söylemek daha rahat konuşulmasına yardımcı olabilir.
Ekran Üzerinden Terapötik İlişki Kurulabilir mi?
Online görüşmelere dair en sık merak edilen konulardan biri, terapistle ekran üzerinden gerçek bir bağ kurulup kurulamayacağıdır. Terapötik ilişki, terapist ve danışanın aynı odada bulunmasından çok daha fazlasını içerir.
Danışanın dinlendiğini hissetmesi, konuşulanların özenle ele alınması ve görüşmelerin amacının birlikte belirlenmesi bu ilişkinin temel parçalarıdır. Terapistin iletişim biçimi, danışanın ihtiyaçlarına gösterdiği dikkat ve seanslar boyunca kurulan güven de sürecin nasıl ilerlediğini etkiler.
Bazı kişiler görüntülü görüşmeye kısa sürede alışır. Kendi alanında bulunmak, özellikle ilk seanslarda kişisel konuları anlatmayı kolaylaştırabilir. Bazı kişiler ise terapistle aynı odada bulunmayı tercih eder. Bu tercih zaman içinde de değişebilir.
Görüntünün donması veya sesin kesilmesi gibi teknik aksaklıklar zaman zaman yaşanabilir. İlk görüşmede bağlantı kesildiğinde nasıl devam edileceğinin konuşulması bu durumları daha kolay yönetilebilir hâle getirir. Örneğin bağlantının yeniden kurulması veya gerekirse kısa süreliğine telefona geçilmesi önceden kararlaştırılabilir.
Online görüşmelerin verimli ilerlemesinde terapistin mesleki yetkinliği, danışanın ihtiyaçlarını anlaması, seansların düzeni ve zaman içinde gelişen çalışma ilişkisi önemli bir yer tutar. Kullanılan teknolojinin de bu süreci kesintisiz ve güvenli biçimde desteklemesi beklenir.
Online Bir Terapistle Çalışmanın Sınırları Nelerdir?
Online çalışan bir terapist, ilk görüşmede danışanın ihtiyaçlarını ve bu görüşme biçiminin uygunluğunu değerlendirir. Bazı durumlarda çevrimiçi seanslar yeterli bir çalışma ortamı sağlarken, bazı durumlarda kişinin bulunduğu yerde yüz yüze veya daha kapsamlı bir desteğe ulaşması gerekebilir.
Özellikle güvenlikle ilgili bir risk bulunduğunda yerel sağlık hizmetlerine erişim önem kazanır. Aşağıdaki durumlarda yüz yüze psikiyatrik değerlendirme, acil destek veya farklı uzmanların birlikte yer aldığı bir plan gündeme gelebilir:
- Kişinin kendisine veya başka birine zarar verme riskinin bulunması
- Yoğun bir kriz yaşanması
- Gerçeklikle bağın belirgin biçimde bozulması
- Şiddet veya istismar nedeniyle güvenli bir görüşme ortamının bulunmaması
- Madde kullanımının seansa katılımı ciddi biçimde etkilemesi
- Evde özel ve kesintisiz konuşulabilecek bir alan oluşturulamaması
- İnternet bağlantısının görüşmeleri düzenli sürdürmeye elverişli olmaması
- Psikiyatrist, hekim veya başka uzmanların birlikte çalışmasının gerekmesi
İlk görüşme, online çalışmanın mevcut ihtiyaçlara uygunluğunu konuşmak için de bir alan sunar. Terapist gerekli gördüğünde yüz yüze destek, psikiyatrik değerlendirme veya başka bir sağlık hizmetiyle birlikte ilerleme seçeneklerini açıklayabilir.
Online Terapist Seçerken Nelere Bakılabilir?
İnternette çok sayıda uzman profiliyle karşılaşmak seçim yapmayı her zaman kolaylaştırmıyor. Kullanılan unvanlar, eğitimler ve terapi yaklaşımları birbirine benzeyebiliyor. Uzmanın eğitim geçmişi, çalışma alanları, seans çerçevesi ve görüşmeleri nasıl yürüttüğü birlikte değerlendirildiğinde seçim süreci daha anlaşılır hâle gelebilir.
Eğitim ve mesleki geçmiş
Terapistin temel eğitimi, lisansüstü çalışmaları ve psikoterapi eğitimleri açıkça paylaşılmış olmalıdır. Mesleki geçmişin anlaşılır biçimde sunulması, hangi hizmetin kim tarafından verildiğini değerlendirmeyi kolaylaştırır.
İncelenebilecek bilgiler şunlardır:
- Mezun olduğu bölüm ve üniversite
- Lisansüstü eğitimi
- Tamamladığı psikoterapi eğitimleri
- Çalıştığı yaş grupları
- Deneyimli olduğu konular
- Mesleki üyelikleri ve kayıtları
Her eğitim, terapiste farklı bir yetkinlik kazandırır. Örneğin psikoloji lisansının tamamlanması ile belirli bir psikoterapi yaklaşımında uygulamalı eğitim alınması aynı şey değildir. Profilde bu ayrımın açık biçimde görülebilmesi önemlidir.
Çalıştığı alanlar
Terapistin deneyim alanının başvuru nedeniyle örtüşmesi, görüşmelerin daha sağlam bir çerçevede başlamasına yardımcı olur. Her terapistin bütün yaş gruplarıyla ve her konuda çalışması beklenmez.
Bireysel terapi, çift terapisi ve ergenlere yönelik destek farklı bilgi ve uygulama deneyimleri gerektirir. İki partnerin birlikte ele almak istediği iletişim, güven veya yakınlık sorunlarında ilişki terapisti ile gerçekleştirilen çift terapisi uygun bir seçenek olabilir.
Ergen danışanlarla çalışırken ebeveyn onayı ve sürece ilişkin bilgilendirme gerekebilir. Görüşmeler başlamadan önce ergenin mahremiyeti, ebeveynle hangi bilgilerin paylaşılacağı ve güvenlikle ilgili durumlarda gizliliğin nasıl ele alınacağı hem ergenle hem de ebeveynle konuşulur. Böylece sürecin sınırları ve herkesin bu süreçteki yeri baştan daha anlaşılır hâle gelir.
İlk görüşmedeki iletişim
İlk seansta bütün kişisel ayrıntıların paylaşılması gerekmez. Terapist ve danışan birbirini tanıdıkça, bazı konular hakkında konuşmak daha kolay hâle gelebilir.
İlk görüşmede terapistin nasıl dinlediğine, sorulara ne kadar açık cevap verdiğine ve çalışma biçimini anlaşılır şekilde anlatıp anlatmadığına bakılabilir. Danışanın sözünü tamamlamasına alan açılması, yaşananların aceleyle yorumlanmaması ve seansın ortak bir konuşma olarak ilerlemesi güvenin gelişmesini destekler.
Terapistin eğitimi ve deneyimi önemli olmakla birlikte, danışanla kurduğu iletişim de sürecin bir parçasıdır.
Terapistin çalışma yaklaşımı
Travma odaklı çalışmalar, psikodinamik terapi, Bilişsel Davranışçı Terapi, EMDR ve mindfulness, farklı ihtiyaçlara göre yararlanılabilen arasında yer alır. Terapist, kullandığı terapi yaklaşımını gündelik bir dille anlatabilmeli ve bu yaklaşımın kişinin ihtiyacıyla nasıl bağlantı kurduğunu açıklayabilmelidir.
Bir kişi düşünce, duygu ve davranışlar arasındaki bağlantılar üzerinden çalışmak isteyebilir. Bir başkası geçmiş ilişkilerin bugünkü yaşamına nasıl yansıdığını anlamaya ihtiyaç duyabilir. Bazı süreçlerde ise zorlayıcı bir yaşantının bıraktığı duygusal ve bedensel etkiler ön plana çıkabilir.
Seans çerçevesi ve terapist ücretleri
Terapist; seans süresi, görüşme sıklığı, ücret, ödeme yöntemi ve iptal koşulları hakkında sürece başlamadan önce açık bilgi vermelidir. Bu yaklaşım, danışanın ne bekleyebileceğini bilmesini ve görüşmeleri kendi koşullarına göre planlamasını kolaylaştırır.
Terapistin önerdiği seans sıklığı, danışanın ihtiyaçları ve yaşam koşulları göz önünde bulundurularak birlikte konuşulur. Haftalık, iki haftada bir veya farklı bir düzende ilerleme kararı da bu değerlendirmeye göre şekillenebilir.
Platform ve gizlilik
Görüşmenin hangi uygulama üzerinden yapılacağı ve kişisel bilgilerin nasıl saklandığı terapiste sorulabilir. Terapistin seans sırasında özel bir ortamda bulunması ve konuşmaların başka kişiler tarafından duyulmaması da mesleki gizliliğin bir parçasıdır.
Kullanılan teknoloji kadar tarafların görüşmeye katıldığı ortam da önem taşır. Terapist, ilk görüşmede gizliliğin kapsamını ve hangi özel durumlarda sınırlandırılabileceğini anlaşılır biçimde açıklamalıdır.
Benimle Online Terapi Süreci
İlk görüşmede terapiye başvurma nedeni, son dönemde yaşanan güçlükler ve süreçten beklentiler ele alınabilir. Danışanın o sırada üzerinde durmak istediği konulara kendi temposunda yer verilebilir ve birlikte nasıl bir çalışma yürütülebileceğine bakılabilir.
Travma alanındaki deneyimim, klinik psikoloji yüksek lisansım sırasında süpervizyon eşliğinde yürüttüğüm çalışmalarla başladı. Deprem bölgesinde çalıştığım dönemde de travma alanında uzman kişilerden süpervizyon aldım. Doğal afetler, çocukluk döneminden kalan zorlayıcı anılar ve kişinin hayatında iz bırakan diğer deneyimlerin bugünkü yaşama etkileri bu çerçevede ele alınabilir.
Seanslarda danışanın kendisini rahatça ifade edebileceği sıcak, empatik ve güvenli bir çalışma ortamına önem veriyorum. Duygular, düşünceler ve bedensel tepkiler daha yakından fark edilebilir; zorlanılan alanların günlük yaşama ve ilişkilere nasıl yansıdığı üzerinde çalışılabilir.
Danışanın ihtiyacına göre başlangıçta Bilişsel Davranışçı Terapi ile güncel güçlükler üzerinde durulabilir. Bazı durumlarda ise psikodinamik ve danışan odaklı bir çalışma ile geçmiş deneyimlerin ve ilişki örüntülerinin bugüne etkisine bakılabilir. EMDR teknikleri ve mindfulness uygulamaları da danışanın hazır oluşuna ve sürecin ihtiyaçlarına göre çalışmaya dâhil edilebilir.
Süreç ilerledikçe ele alınan konular ve kullanılan yaklaşım yeniden şekillenebilir. Böylece çalışma, danışanın ihtiyaçlarına ve kendisini hazır hissettiği noktaya göre ilerleyebilir.
Eğitimim, klinik deneyimim ve çalışma biçimimle ilgili ayrıntılara hakkımda bölümünden ulaşılabilir.
Online Terapist Arayışında Son Bir Değerlendirme
Online terapi için bir terapist seçerken uzmanın eğitimi, çalışma alanları, iletişim biçimi ve seansları nasıl yürüttüğü birlikte değerlendirilebilir. İlk görüşme de terapistin yaklaşımını tanımaya ve kişinin bu çalışma ortamında kendisini nasıl hissettiğini fark etmeye yardımcı olabilir.
Terapötik güven zaman içinde gelişir. Soruların rahatça paylaşılabildiği, mesleki sınırların açık olduğu ve danışanın kendi temposuna alan tanıyan bir çalışma ilişkisi sürecin sağlıklı ilerlemesini destekler.
Kaynaklar
Norwood, C., Moghaddam, N. G., Malins, S., & Sabin-Farrell, R. (2018). Working alliance and outcome effectiveness in videoconferencing psychotherapy: A systematic review and noninferiority meta-analysis. Clinical Psychology & Psychotherapy, 25(6), 797–808. https://doi.org/10.1002/cpp.2315
Aafjes-van Doorn, K., Spina, D. S., Horne, J. J., & Békés, V. (2024). The association between quality of therapeutic alliance and treatment outcomes in teletherapy: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 110, Article 102430. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2024.102430
Saxler, E., Schindler, T., Philipsen, A., Schulze, M., & Lux, S. (2024). Therapeutic alliance in individual adult psychotherapy: A systematic review of conceptualizations and measures for face-to-face- and online-psychotherapy. Frontiers in Psychology, 15, Article 1293851. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1293851
Seuling, P. D., Fendel, J. C., Spille, L., Göritz, A. S., & Schmidt, S. (2024). Therapeutic alliance in videoconferencing psychotherapy compared to psychotherapy in person: A systematic review and meta-analysis. Journal of Telemedicine and Telecare, 30(10), 1521–1531. https://doi.org/10.1177/1357633X231161774
Alfonsson, S., Hedman-Lagerlöf, M., Högberg Ragnarsson, E., Linde, J., Lindgren, A., Fagernäs, S., … Jansson-Fröjmark, M. (2026). The therapist effect in adult psychotherapy: A systematic scoping review of reviews. Psychotherapy Research, 1–18. https://doi.org/10.1080/10503307.2026.2683003
Johns, R. G., Barkham, M., Kellett, S., & Saxon, D. (2019). A systematic review of therapist effects: A critical narrative update and refinement to review. Clinical Psychology Review, 67, 78–93. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2018.08.004