Stresi Ne Azaltır? Strese Ne İyi Gelir?

Bu yazıda stresi ne azaltır, strese ne iyi gelir ve stresli dönemlerde bedensel ve zihinsel olarak neler yapılabileceği konularını ele alacağım. Daha ayrıntılı bilgi edinmek isteyenler Stres Belirtileri ve Stres Yönetimi Nedir? yazısına da göz atabilirler.

Stresle karşılaştığımızda bedenimiz hem zihinsel hem de bedensel olarak bu duruma cevap verebilmek için hazırlık aşamasına geçer. Stresli olduğumuzun farkına varmak, bedenimizin ve zihnimizin nasıl tepki verdiğini anlamak; stresin neyi azaltacağına ve neyin iyi geleceğine de anlamamıza yardımcı olur.

Stersin bedensel belirtilerini anlamamıza yardımcı olabilecek, BBC Türkçe sosyal medya paylaşımına da bu yazıdan sonra bakılabilir.Linki sonda bulabilirsiniz.

Haberde de bahsedildiği gibi, stres anında, limbik sistemimiz daha yoğun tepki verebilir ve beden alarm durumuna geçebilir. Kontrolün yeniden bizde olduğunu bedenimize hatırlatmak için belirli egzersizler yapılabilir.

Stresi Azaltmak İçin Bedene Dönmek

Stresli olduğumuzda çoğu zaman çözümü yalnızca düşünerek bulmaya çalışırız. Ancak beden zaten alarm durumundayken zihnin sürekli aynı konuyu çözmeye çalışması bazen stresi daha da artırabilir. Bu nedenle stresi azaltmak için önce bedene dönmek, bedenin nerelerde gerildiğini fark etmek ve küçük gevşeme alanları açmak önemlidir.

Kas gevşetme egzersizleri, açma ve germe hareketleri bedeninizin gergin kısımlarını fark etmenize yardımcı olabilir. Omuz, boyun, sırt, çene veya bacaklarda biriken gerginlik bazen stresin bedendeki karşılığıdır. Bu bölgeleri yavaşça gevşetmek, bedenin alarm halini azaltmaya yardımcı olabilir.

Bunu çok büyük bir egzersiz programı gibi düşünmek gerekmez. Bazen birkaç dakika omuzları gevşetmek, çeneyi fark etmek, nefesi yavaşlatmak veya bedeni esnetmek bile kişinin o anki gerginliğini fark etmesine yardımcı olabilir.

Herhangi bir sağlık probleminiz yoksa sauna veya hamama gitmek de bazı kişiler için rahatlatıcı olabilir. Sıcaklık ve bedensel gevşeme hissi, stresin bedende yarattığı kasılmayı azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak kalp, tansiyon, solunum veya başka bir sağlık sorunu olan kişilerin bu tür uygulamaları kendi durumlarına göre değerlendirmesi önemlidir.

Masaj yaptırmak veya kendinize hafif masaj yapmak da bedensel gerginliği azaltabilir. Özellikle boyun, omuz ve baş bölgesinde biriken gerginlik stresli dönemlerde daha fazla hissedilebilir. Bedeninize temas etmek, bu bölgeleri yavaşça gevşetmek ve bedeninizin verdiği sinyalleri fark etmek stresi azaltmaya yardımcı olur.

Strese Ne İyi Gelir?

Strese iyi gelen şeyler herkes için aynı olmayabilir. Ancak kişinin bedensel ve zihinsel olarak biraz yavaşlamasına, stres kaynağıyla arasına mesafe koymasına ve kendini tekrar toparlamasına yardımcı olan aktiviteler destekleyici olacaktır.

Yeşil veya açık bir alanda yürüyüş yapmak buna örnek olabilir. Burada önemli olan yalnızca yürümek değil, yürürken bulunduğunuz ana odaklanmaktır. Ağaçları, havayı, yürüdüğünüz zemini, bedeninizin hareketini ve nefesinizi fark etmek zihnin sürekli stres kaynağına dönmesini azaltır.

Daha önce yaptığınızda kendinizi rahatlamış, hafiflemiş veya daha iyi hissettiğiniz bir aktiviteyi tekrar etmek de destekleyici olacaktır. Bu bazen yemek yapmak, müzik dinlemek, yürüyüş yapmak, bir şeyler yazmak, bir arkadaşla konuşmak veya kısa bir mola vermek olabilir.

Burada önemli olan, size daha önce iyi gelen şeyleri hatırlamaktır. Çünkü stresli dönemlerde kişi bazen kendisine iyi gelen aktivitelerden uzaklaşabilir. Sanki yalnızca stres kaynağını düşünürse çözüm bulacakmış gibi hissedebilir. Ancak zihnin sürekli aynı konuyla meşgul olması çoğu zaman kişiyi daha yorgun hale getirir.

Uyku Düzenine Dikkat Etmek

Uyku problemleri hem stresin yönetimini zorlaştırabilir hem de stresin kendisi uyku sorunlarına neden olabilir. Kişi stresli olduğunda uykuya dalmakta zorlanabilir, gece sık uyanabilir veya sabah dinlenmemiş şekilde kalkabilir. Uyku bozuldukça stresle baş etmek de daha zor hale gelir.

Bu nedenle stresli dönemlerde uyku düzeninizi ayarlamaya çalışmak, uyku hijyenine özen göstermek ve günün sonunda bedeni yavaşlatacak rutinler oluşturmak stresi yönetmenize ve azaltmanıza yardımcı olacaktır.

Uyku düzeni için çok büyük değişiklikler yapmak her zaman mümkün olmayabilir. Ancak yatmadan önce ekran süresini azaltmak, aynı saatlerde uyumaya çalışmak, gece geç saatlerde ağır konularla uğraşmaya devam etmemek ve bedeni sakinleştiren küçük rutinler oluşturmak uyku düzenini desteklemeye yardımcı olabilir.

Stresin Kaynağı Hemen Çözülemiyorsa

Stresin de bir kaynağı vardır. Ancak her zaman bu stres faktörünün doğrudan çözülmesi mümkün olmayabilir. Bazen iş, aile, ilişki, ekonomik belirsizlik, sağlıkla ilgili konular veya yaşamda devam eden sorumluluklar hemen ortadan kalkmaz. Bu durumda bazen zamanı ve bu süreci yönetmeniz gerekir.

Bu gibi durumlarda stresin hem bedensel hem de zihinsel etkileri sizi bir an önce çözüm bulmaya yönlendirebilir. Zihinsel olarak sürekli bu konuyla meşgul olduğunuzu, bedeninizin de bununla birlikte gerildiğini fark edebilirsiniz. Her tamamlanan konu başka bir konuya kapı açabilir ve bu durum bitmeyen bir döngü yaratabilir.

Doğal olarak bu durum kişiyi yorgun hissettirir. Yorgun olduğunuzda dikkatinizi toplamak, sorumluluklara odaklanmak ve daha sağlıklı kararlar vermek de zorlaşabilir.

Sınır Koymak

Bu durumda stres faktörüyle aranıza sınır koymak hem stresi azaltmak hem de daha işlevsel kalabilmek için önemlidir. Çünkü bazı konular o gün tamamen çözülemeyebilir. Ancak bütün günün yalnızca o konunun etrafında dönmesi de kişiyi daha fazla tüketebilir.

Gün içerisinde farklı aktiviteler yapmak bu yüzden yardımcı olabilir. Öz bakımınıza zaman ayırmak, hoşlandığınız bir şeyi günün içine yerleştirmek, kısa molalar vermek veya zihni farklı bir alana taşıyan aktiviteler yapmak stresin yoğunluğunu azaltmanıza yardımcı olur.

Bu yemek yapmak olabilir, hoşlandığınız bir romanı okumak olabilir, sevdiğiniz bir filmi izlemek olabilir veya sosyal olarak vakit geçirmekten hoşlandığınız kişilerle görüşmek gibi aktiviteleri içerebilir. Buradaki amaç stresi yok saymak değildir. Ama stresin bütün günü ele geçirmesine de izin vermemektir.

Gün sonunda stresin kaynağına bağlı olarak belirli bir saatten sonra o konuyla ilgili uğraşlara ara vermek ve bir sonraki güne bırakmak da destekleyici olabilir. Özellikle iş, mesajlar, sorumluluklar veya sürekli çözülmesi gereken konular günün tamamına yayıldığında kişi dinlenmeye hem bedenen hem de zihinsel olarak alan bulamayabilir.

Sorumlulukları Listelemek

Bazen sorumluluklar, iş, aile, ilişki sorunları ve günlük yaşamın diğer talepleri stres faktörleri olarak iç içe geçebilir. Kişi neyin daha öncelikli olduğunu, nereden başlayacağını veya neyi ne zaman yapacağını görmekte zorlanabilir. Bu durumda her şey aynı anda çözülmesi gerekiyormuş gibi hissedilebilir.

Bu sorumlulukları liste halinde yazmak, kategorilere ayırmak ve bu kategorileri kendi içinde sıralamak hem yönetmenize hem de yaptıklarınızı görmenize yardımcı olur. Aynı zamanda sınır koymak da daha kolay hale gelir.

Örneğin iş ile ilgili olanlar, aile ile ilgili olanlar, ilişkiyle ilgili olanlar, kişisel bakımınızla ilgili olanlar ve ertelenebilecek konular ayrı ayrı yazılabilir. Böylece zihinde büyük ve dağınık görünen stres faktörü daha somut hale gelir.

Liste yapmak tek başına her şeyi çözmez. Ancak kişinin zihnindeki dağınıklığı azaltır. Neyi bugün yapabileceğinizi, neyi erteleyebileceğinizi ve neyin sizin kontrolünüzde olmadığını görmenize yardımcı olur.

Stres Nasıl Geçer?

Stres bazen stres kaynağının çözülmesiyle azalır. Ancak bu her zaman mümkün değildir. Bazen stres kaynağı devam ederken kişinin bu süreçle kurduğu ilişki değişir ve bu da stresin geçmesini zorlaştırabilir. Bireyin bu süreçte stresi yönetebilmeyi, öz bakımını önceliklendirmeyi ve bunu nasıl yapabileceğini keşfetmesi, stresin geçmesine de yardımcı olabilir.

Stresin geçmesine yardımcı olabilecek şeyler arasında bu yazıda bahsettiğimiz pratik ve destekleyici yöntemler ile zaman da yer alabilir.

Burada önemli olan, stresi azaltmanın her zaman tek bir yöntemle mümkün olmayabileceğini bilmektir. Bir kişiye iyi gelen yürüyüş, başka biri için yeterli olmayabilir. Bir kişi sosyal destekle rahatlayabilirken, başka biri önce yalnız kalmaya ihtiyaç duyabilir. Bu nedenle kişinin kendi ihtiyaçlarını, kaynaklarını ve sınırlarını fark etmesi ve yönetebileceği araçları keşfetmesi önemlidir.

Ne Zaman Destek Gerekli?

Bu yazı genel okuyucuya, kendi iç kaynakları ve çevresinin el verdiği kadarıyla stresi nasıl azaltabilecekleri, strese neyin iyi gelebileceği ve stresin nasıl geçmesine yardımcı olunabileceği hakkında bilgi vermek için hazırlandı.

Her bireyin kendi yaşam koşulları, içsel kaynakları, hayat hikayesi ve geçmiş deneyimleri farklıdır. Bu nedenle yaşanan stresin kişinin kendi özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Bazen stres faktörlerini yönetmek zorlaşabilir. Sınır koymak güçleşebilir ve bireyin hayatın birçok alanında işlevsel olmasını zorlayabilir. Uyku, iş, okul, ilişkiler, beden sağlığı veya günlük rutinler belirgin şekilde etkilenmeye başlayabilir. Kişi sürekli yorgun, gergin, bunalmış veya baş edemiyor gibi hissedebilir.

Bu durumda profesyonel destek almak bu süreci yönetmeye yardımcı olabilir. Bireysel terapi sürecinde stresin hangi durumlarda arttığı, bedende nasıl hissedildiği, hangi düşüncelerle sürdüğü ve kişinin yaşamında hangi alanları etkilediği birlikte ele alınabilir.

Profesyonel destek almak için mutlaka her şeyin çok kötüleşmesini beklemek gerekmez. Bazen erken dönemde destek almak, stresin daha karmaşık hale gelmesini önlemeye ve daha sağlıklı baş etme yolları geliştirmeye yardımcı olabilir.

Stres anında bedenin verdiği tepkileri daha iyi anlamak için BBC Türkçe videosuna da göz atabilirsiniz.